De uitvinding van de MiniDisc

De LP, de Compact Cassette, de Compact Disc en de toekomst

Toen de Compact Cassette nu alweer meer dan 30 jaar geleden werd geïntroduceerd, betekende dit een revolutie in de wereld van opgenomen muziek. Dankzij de Compact Cassette en de Walkman werd muziek portable en personal, en de LP en de Compact Cassette begonnen een elkaar aanvullend leven naast elkaar te leiden. Met nieuwe digitale technologie, zo'n 20 jaar geleden, werd de betere prestatie en gebruiksvriendelijkheid van de Compact Disc door LP-gebruikers verwelkomd. Het nieuwe winnende team werd de Compact Disc - voornamelijk voor gebruik in huis - en de Compact Cassette - voornamelijk voor portable gebruik.

Inmiddels is de digitale technologie ver genoeg gevorderd om personal audio, het domein van de Compact Cassette, ingrijpend te veranderen. Om te kunnen begrijpen wat er na de Compact Cassette komt, moeten we eerst kijken waardoor het systeem groot is geworden en wat er aan verbeterd zou moeten worden.

Hoe kan de Compact Cassette verbeterd worden?

De sterke punten van de Compact Cassette kennen we allemaal: de mogelijkheid om thuis opnamen te maken, de compactheid en ze zijn goedkoop. Tevens de opnametijd, gemak in gebruik zowel bij het opnemen als het afspelen en een prima geluid dankzij ruisonderdrukkingstechnieken. En om niet te vergeten de stevigheid bij het gebruik buitenshuis en een grote keuze uit voorbespeelde cassettes. Kortom, de Compact Cassette heeft bewezen ideaal te zijn als muziekdrager thuis en onderweg.

Wat we echter kunnen missen bij de analoge cassette is al net zo duidelijk: het schoonmaken van de koppen, het zo nu en dan vastlopen van de band, de geleidelijke achteruitgang van de geluidskwaliteit, het precisie-mechanisme en het slijten van de banden door veelvuldig gebruik.

In het tijdperk van de CD heeft de Compact Cassette zijn tekortkomingen op een andere manier laten zien: vergeleken met de directe toegang bij CD's, kost het spoelen nogal wat tijd, uw Walkman laat nooit zien welk nummer u hoort en de volgorde van de nummers die u ooit hebt opgenomen kan nooit meer veranderd worden. Door het analoge karakter is de Compact Cassette eigenlijk achterhaald.

De volgende stap: MiniDisc

Bewust van het feit dat de gebruiker in toenemende mate bekend is met de geavanceerde functies van de Compact Disc, hebben de technici van Sony lang gedroomd van een digitale opvolger van de Compact Cassette, met alle goede eigenschappen van de Compact Cassette maar zonder de beperkingen ervan.

Een belangrijk element van de gebruiksvriendelijkheid van de CD is Random Access, dus is ervoor gekozen de band door een disc te vervangen die afspeelt zonder mechanisch contact en die geen last heeft van vastlopende banden. Om de nieuwe disc en speler nog kleiner te maken dan de hedendaagse cassette en Walkman, maar toch met een betere geluidskwaliteit dan de Compact Cassette, is gekozen voor digitaal geluid met data-compressie. Om nog steviger te zijn dan de Walkman werd de disc omsloten in een sterk, beschermend omhulsel en het Shock Proof Memory werd in het ontwerp opgenomen. Het resultaat is MiniDisc. En die ziet er zo uit:

Een omschrijving van de MiniDisc

Een digitale Disc

De MiniDisc is net als de CD een digitale disc. Net als de CD wordt de muziek zonder mechanisch contact afgelezen door een laserstraal, gefocusseerd door een plastic beschermlaag op een heel smal spoor. Net als de CD draagt de MD digitale gegevens, waardoor een constante geluidskwaliteit gegarandeerd wordt. Een verschil met de CD is dat de MiniDisc door een kunststof omhulsel wordt beschermd. Opneembare en voorbespeelde Compact Cassettes zien er hetzelfde uit, uitgezonderd van de labels die er op geplakt zitten. MiniDiscs zijn er ook in twee soorten - blanco discs waarmee opgenomen kan worden en voorbespeelde discs - met dezelfde compacte omvang, maar met een duidelijk ander en hedendaags uiterlijk.
Het kleine formaat van MiniDisc betekent minder gewicht, minder volume en meer gemak. Het opent daardoor ook de weg naar nog kleinere recorders en spelers dan de hedendaagse, al zo compacte Walkman.

Opnemen en afspelen

Voorbespeelde en thuis opgenomen Compact Cassettes zijn beide op dezelfde analoge magnetische opnametechniek gebaseerd en ze kunnen op exact dezelfde wijze worden afgespeeld. Met de geavanceerde laser-technologie van de CD's kon echter alleen maar afgespeeld worden. Om de MiniDisc opneembaar te maken moest een speciaal magnetisch materiaal en een nieuwe opneemtechnologie ontwikkeld worden (opneembare optische discs bestaan reeds, bijvoorbeeld voor computers, maar deze zijn voor het gebruik door consumenten veel te duur).
Om afspelen van alle MiniDiscs mogelijk te maken, zowel van de voorbespeelde als opneembare, moest men een aftasteenheid ontwikkelen die beide types discs automatisch kan herkennen en aflezen. Technisch gesproken zijn de voorbespeelde MiniDiscs gelijk aan CD's: zij dragen hun digitale gegevens in de vorm van sub-micron spoorvormig profiel. Ze kunnen alleen afgelezen worden en er kan niet abusievelijk op worden opgenomen. Het fabricageproces van de Compact Disc, dat nu een eenvoudige en betrouwbare techniek is geworden, is gehandhaafd. Bij het afspelen wordt een laserstraal gericht op een heel smal spoor, en het profiel van de groef kan contactloos worden afgelezen, waardoor het voor-opgenomen digitale signaal van de MiniDisc wordt verkregen.
Opneembare MiniDiscs zijn uitgerust met een microscopisch opnamespoor met tot op de milliseconde nauwkeurige tijdsinformatie. Als op een MiniDisc wordt opgenomen wordt de magnetische kop in contact gebracht met het oppervlakte van de disc. Een reguliere magnetische kop kan echter niet de hoge dichtheid en precisie geven die hier benodigd is. Dit wordt bereikt door een sterke, dunne laserstraal die op het spoor gericht wordt door de optische gevoelige laag, en die het microscopisch gebied van het spoor opwarmt waar het signaal van de opneemkop wordt opgenomen.
Bij het weergeven leest een zwakke laser het magneto-optische spoor, waarbij de polarisatie van de straal is veranderd. Een omschakelbare aftasteenheid staat er borg voor dat de sporen van voorbespeelde en zelf opgenomen discs op dezelfde wijze kunnen worden afgelezen.

Directe toegang, snelle zoektijden

Voor mensen die gewend zijn aan de directe toegang van nummers op een CD, duurt het doorspoelen op een Compact Cassette erg lang voordat een bepaald nummer op die cassette gevonden is (op een Compact Cassette van één uur zit bijna 100 meter band!). MiniDisc is heel anders. De disc draait heel snel en de kop hoeft slechts een heel kleine beweging te maken (minder dan twee centimeter) om binnen een fractie van een seconde nauwkeurig op elke gewenste plaats op de disc te komen. Het gevolg is Direct Access, direct toegang, net als op een CD-speler.

Stevig en duurzaam

Het is heel belangrijk, maar tegelijk ook heel moeilijk een goede geluidskwaliteit te leveren onder de ruwe omstandigheden van het dagelijks gebruik van personal audio. Zowel de Compact Cassette als de CD werden oorspronkelijk ontworpen om als stationair model te worden gebruikt en er is een hoop vernieuwing toegepast om van de Walkman een betrouwbare en makkelijk te vervoeren metgezel te maken. Men heeft bij het ontwerp van de MiniDisc vanaf het begin rekening gehouden met de ruwe omstandigheden van muziek 'onderweg'. Het kleine formaat van de disc staat een compact, mechanisch krachtig produkt toe. De MiniDisc wordt met een laserstraal afgespeeld, dus zonder direct mechanisch contact, waardoor de disc vrij van slijtage en beschadiging is, waar Compact Cassettes wel aan bloot staan gesteld. De behuizing van de disc beschermt tegen beschadigingen, vuil en vingerafdrukken. Het gevolg is een systeem dat gegarandeerd dat men jarenlang kan blijven genieten van de goede kwaliteit van MiniDiscs.
Vervolgens is er het Shock Proof Memory. Bij het weergeven worden de gegevens pulserend afgelezen en opgeslagen in een digitaal geheugen waar de gegevens een paar seconden wachten (tot het geheugen is gevuld) voordat ze worden afgelezen voor een vloeiende, ononderbroken weergave. Bij schokken kan het voorkomen dat enkele gegevens van de disc niet goed worden afgelezen. Er is echter genoeg tijd (minimaal 10 seconden) om ze nogmaals in te lezen waarbij het Shock Proof Memory zorgt voor een perfecte, gelijkmatige weergave.
MiniDisc is het eerste systeem dat van het allereerste model af is uitgerust met een tegen schokken bestand geheugen. Dat maakt MiniDisc ideaal voor portable produkten, maar het is tevens de natuurlijke keuze voor de veeleisende omstandigheden van car audio.

Klein en portable

Vergeleken met de CD en de Compact Cassette is de MiniDisc erg klein. Het is nu mogelijk vele uren digitale muziek bij u te dragen, in uw sporttas, uw handtas, uw attaché-koffertje en zelfs in uw binnenzak. Apparatuur die zelfs kleiner is dan de kleinste Walkman is al op de markt. Met zijn schokvrij geheugen past een kleine MiniDisc-speler niet alleen gemakkelijk in het zakje van uw overhemd - hij zal er ook nog deugdelijk werken!
MiniDisc is zelfs zo klein dat een wisselaar voor 4 MD's past in een speler voor het dashboard van uw auto. Thuis nemen MiniDiscs veel minder ruimte in dan Compact Cassettes.

Digitale geluidskwaliteit

De moderne Compact Cassettes geven ene goede geluidskwaliteit af, ondanks de lage bandsnelheid en de smalle sporen, dankzij Dolby ruisonderdrukking. Op dezelfde wijze is de MiniDisc uitgerust met data-reductie voor een superieure geluidskwaliteit ondanks zijn kleine afmeting en verminderde data-capaciteit. Tijdens opnemen worden binnenkomende signalen gesplitst in drie frequentiebanden (hoog, midden en laag). Elke band wordt vervolgens geanalyseerd in overeenstemming met de waarneming van geluid door het menselijk oor en gecodeerd in het frequentiegebied waarbij alle hoorbare signalen met de benodigde resolutie bewaard blijven, maar waar alle hoorbare componenten worden geëlimineerd. Het signaal dat bij weergave wordt gereconstrueerd ligt heel dicht bij het origineel. Qua geluidskwaliteit is de MiniDisc verreweg superieur aan de Compact Cassette en komt hij heel dicht bij de CD.

Makkelijk in gebruik

Is een disc niet veel moeilijker in het gebruik dan een cassette? Integendeel! Het is juist makkelijker. Fundamentele functies zoals PLAY en Fast Forward zijn hetzelfde als op een Walkman en een CD-speler. Het zoeken naar een favoriet stuk muziek op een CD is echter veel eenvoudiger en veel sneller dan op een Compact Cassette. MiniDisc geeft hetzelfde gebruiksgemak als de CD. Opnemen is al even eenvoudig, met een opnameduur tot 80 minuten. Hoewel MiniDisc een geavanceerd disc-opnamesysteem is, is het gebruik ervan even simpel, zo niet simpeler, als dat van een standaard cassette.

Volkomen nieuwe functies

Naast de zeer gemakkelijke bediening kan MiniDisc profiteren van de vele nieuwe eigenschappen die alleen een disc u kan geven, zoals Direct Access. Nummers kunnen worden overgeslagen, of worden hernummerd in de volgorde zoals u die wenst. Stel dat u iets van de radio wilt opnemen. Tegen de tijd dat u op een cassette een plaats hebt gevonden waar een nummer moet komen is de kans groot dat dat nummer al weer voorbij is. Bij MiniDisc is het zo dat, ongeacht waar u op de disc aan het luisteren was, één druk op de knop voldoende is om met opnemen te starten op precies de goede plaats. Als u zelf opneemt kunt u desgewenst elk nummer een titel geven, beslissen in welke volgorde u de nummers wilt afspelen en u kunt zelfs punten binnen een nummer aangeven waar u met één druk op de knop naar toe kunt gaan. U kunt bijvoorbeeld ook bepaalde passages binnen één nummer verplaatsen of wissen.

(bron: Welkom bij MiniDisc, uitgegeven door Sony Nederland BV)